بپردازد. وى فرستاده‏پادشاه روم را نيز نگه داشت تا امام باقرعليه السلام از راه برسد و در اين باره باوى مشورت كند و پاسخ او را بگويد.

چون امام رسيدند، عبدالملك ماجرا را به آن‏حضرت باز گفت. امام‏باقر به او فرمود:

اين امر بر تو بزرگ نيايد، اين مسأله از دو جهت نا چيز است،نخست آنكه خداوند عز و جل نمى‏گذارد تا پادشاه روم تهديد خود را درمورد رسول خداصلى الله عليه وآله عملى كند و دوّم آنكه اين كار چاره دارد.

عبد الملك پرسيد: چاره آن چيست؟ فرمود: همين حالا صنعتگران‏را بخوان تا پيش رويت سكه‏هاى درهم و دينار ضرب كنند و تو بفرما كه‏در يك روى اين سكه‏ها، سوره توحيد و در روى ديگر نام رسول‏خداصلى الله عليه وآله را نقش زنند و در گراگرد سكه‏ها نام شهر و نيز سالى را كه اين‏سكه‏ها در آن ضرب شده، بنگار و اوزان سى درهم را بدين ترتيب سه‏قسمت كن كه ده تا از آنها ده مثقال وده تاى ديگر شش مثقال و ده تاى‏آخر پنج مثقال و در كل وزن تمام آنها بيست و يك مثقال باشد و آنها رااز سى جدا كن بدين ترتيب وزن همه هفت مثقال مى‏شود.

سنگ ترازوها را شيشه‏اى قرار ده كه در آنها زياده و نقصان راه نداشته‏باشد. وزن درهمها و ده دينارها را هفت مثقال تعيين كن. درهمها در آن‏موقع كسرويه بودند كه امروز به آنها بغليه مى‏گويند، زيرا رأس البغل آنهارا براى عمر بن خطاب در مقابل سكه كسرويه ضرب كرده بود و بر روى‏آنها تصوير پادشاه نقش بسته و در زير تخت وى به فارسى نوشته شده بود)نوش خور( يعنى گوارا بخور وزن درهم اين سكه‏ها پيش از اسلام يك‏مثقال بود و درهمهايى كه وزن ده تا از آنها شش مثقال و ده تاى ديگر آنهاپنج مثقال بود همان درهمهاى سميرى سبك و سنگين بودند و نقش آنهانقش اسب سوار بود.

عبد الملك چنين كرد. محمّد بن على بن الحسين به او دستور داد كه‏سكه‏ها را در تمام شهرهاى اسلامى براى معاملات در اختيار مردم قراردهد و تهديد كند كه هر كس كه در معاملات از غير اين سكه‏ها استفاده‏كند، كشته خواهد شد و معامله‏اش باطل و موقوف است مگر آنكه ازسكه‏هاى اسلامى استفاده كند. عبد الملك فرمان امام را به كار بست‏وفرستاده پادشاه روم را به كشورش فرستاد و به او گفت: خداوندعزّوجلّ تو را از اقدامى كه در سر دارى مانع شود و من به كار گزارانم درتمام كشور چنين و چنان گفتم سكه‏ها و طراز رومى را از اعتبار ساقطكردم. به پادشاه روم گفته شد: به تهديدهاى خود در مورد پادشاه عرب‏جامه عمل بپوشان! پادشاه گفت: من با نامه‏هايى كه براى او فرستادم‏مى‏خواستم خشمگينش كنم چون من بر او قدرت داشتم و سكه‏هاى رومى‏در كشور او رايج بود، اينك بر او قدرت ندارم چون مسلمانان با سكه‏هاى‏رومى خريد و فروش نمى‏كنند و عملى كردن آن تهديدها از كسى كه آنها رابر زبان راند، امكان پذير نيست. بدين گونه پيشنهاد محمّد بن على بن‏الحسين تا امروز بر جاى ماند. آنگاه رشيد آن درهمى را كه در دست‏گرفته بود به طرف يكى از خدمتگزارانش افكند.(37)

در واقع علم الهى كه پروردگار به سبب اخلاص امام باقرعليه السلام و تلاش‏فراوان وى در دعا و عمل بدو بخشيده بود، در وراى راهنمايى و ارشادآن‏حضرت راهى برتر براى رويارويى با تهديد پادشاه روم بود و همين‏علم، امام حق را از مدعيانى كه به ناحق اين مقام را به خود اختصاص‏مى‏دادند، چه حكام ستمگر و چه علويانى كه بر سر حق ائمه با آنان به‏نزاع بر مى‏خاستند، متمايز مى‏ساخت.

از همين روست كه در تاريخ اهل بيت عليهم السلام مى بينيم كه آنان چگونه‏شيعيان خود را به اذن خداوند به نور او و به تأييد ملائكه اللَّه از علم دين‏ونيز به علم حقايق خفيه مستفيض مى‏كردند.

آنچه در زير نقل مى‏شود، برخى احاديث است كه شناخت ما را به‏مقام‏امامت بالاعم، و به درجات والاى امام‏باقر بالاخص، افزايش مى‏دهد.

حلبى از امام صادق‏عليه السلام روايت كرده است كه فرمود :عدّه‏اى بر پدرم‏وارد شدند و از او پرسيدند: شاخصه امام چيست؟ آن‏حضرت فرمود: حدّوشاخصه امام بس بزرگ است. چون بر او داخل شويد حرمتش را پاس‏داريد ودر بزرگداشتش بكوشيد و بدانچه مى‏آورد ايمان آريد، بر اوست‏كه شما را هدايت كند و در او خصلتى است كه چون بر او وارد شويد هيچ‏كسى نمى‏تواند به خاطر بزرگى و ابهّت وى خيره بدو بنگرد، زيرا رسول‏خداصلى الله عليه وآله چنين بود وامام نيز چنين است. پرسيدند: آيا شيعيانش رامى‏شناسد؟ فرمود: آرى همان ساعت كه آنها را ببيند مى‏شناسد پرسيدند:پس آيا ما از شيعيان توييم؟ فرمود: آرى، همه شما. پرسيدند: ما را ازنشانه‏هاى آن آگاه ساز. فرمود: شما را از نامهايتان و نامهاى پدران‏وقبيله‏هايتان آگاه كنم؟ گفتند: آگاه فرما. پس پدرم آنان را از نامهايشان‏و نامهاى پدرانشان و قبايلشان آگاه فرمود. گفتند: درست گفتى، پدرم‏فرمود: آيا آگاه كنم شما را از آنچه در سر داريد؟ مى‏خواهيد در باره اين‏سخن خداوند تعالى كه فرمود: )كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي‏السَّماءِ(. بپرسيد ما علم خود را به هر يك از شيعيانمان كه بخواهيم‏اعطا مى‏كنيم. آنگاه پرسيد: اينها شما را قانع مى‏كند؟ گفتند: ما به كمتراز اين هم قانع مى‏شويم.(38)

عبداللَّه بن معاويه جعفرى ماجراى خود را با والى مدينه كه وى را بانامه‏اى تهديد آميز به سوى امام باقر روانه كرده بود، نقل مى‏كند. وى‏مى‏گويد: آن‏حضرت اصلاً از نامه والى مدينه بيمناك نشد چون خداوندوى را آگاه ساخته بود كه آن والى بزودى از كار بر كنار مى‏شود. عبداللَّه بن‏معاويه در تفصيل اين ماجرا مى‏گويد: اكنون